Proverbs 30 in Yalunka

1 Yakɛ a dii xɛmɛna Aguri a waliyiya falane. A fala nɛn Itiyeli nun Yukala xa, a naxa:

2 Xaxilitaren nan n na dangu muxun birin na. Adamadi xaxili mi n ma.

3 N mi fe kolonna sɔtɔxi, n mi Ala Sariɲanxina kolonna sɔtɔxi.

4 Nde texi kore xɔnna ma, a mɔn yi godo? Nde foyen malanxi a yiine kui? Nde igen naxudu a domani? Nde bɔxɔn danne birin nafalaxi? A xili di, a diin fan xili di? I na kolon ba?

5 Alaa falane birin sariɲan. Naxanye e luxunma a yi, a ne yɛ masansanma nɛn.

6 I nama sese sa a falane fari alogo a nama i maxadi, i yi kolon wule falan na.

7 N fe firin nan maxɔdinma i ma, Ala. I nama tondi e ma n xa, benun n xa faxa!

8 Fuyantenyaan nun wulen masiga n na. I nama bannayaan fi n ma hanma yiigelitɔyana, fɔ n mako donseen naxan ma

9 alogo n nama lugo ɲaxi ra, n na n mɛ i ra n yi a fala, n naxa, “Nde Alatala ra?” Hanma n findi yiigelitɔɔn na, n yi muɲan ti, n yi n ma Ala xili kala.

10 I nama walikɛ mafala a kanna xa alogo a nama i danga, a hakɛn yi lu i ma.

11 Muxuna ndee na naxanye e baba dangama, naxanye mi dubama e nga xa,

12 naxanye sariɲan e yɛtɛ yɛɛ ra yi anu, e xɔsin mi baxi e ma

13 naxanye yɛɛ rawaso e muxune matoma yɛtɛ yigboni,

14 naxanye ɲinne luxi alo silanfanne e gbɛgbɛne maxɔlɔn tima alo filɛne, alogo e xa yiigelitɔne raxɔri bɔxɔn fari e tɔrɔ muxune ɲan adamadiine yɛ.

15 Dii firin yi nusun yii naxanye yi a falama tun, e naxa, “N ki! N ki!” Se saxan nan na naxanye mi wasama mumɛ, han se naanin naxanye mi a falɛ, e naxa, “Na lan.”

16 E tan ni i ra: Laxira nun gbantan nun bɔxɔn naxan mi wasama igen na, e nun tɛɛn naxan mi a falan mumɛ, a naxa, “Na lan.”

17 Muxun naxan yɛɛ yoma a baba ma, naxan tondima a nga xuiin suxɛ, xude xɔn xaxane a yɛɛne gema nɛn a kui, dugane yi e don.

18 Se saxan na naxanye dangu n na, han naanin n mi naxanye famuxi.

19 E tan ni i ra: Singbinna kirana kore, saɲina kirana gɛmɛn fari, kunkina kirana fɔxɔ igen xun ma, e nun banxulanna kirana sungutunna konni.

20 Ɲaxalan yalunden kɛɲaan ni ito ra: A na a dɛge, a a dɛɛn nasugusugu, a yi a fala, a naxa, “N mi sese ligaxi a ɲaxin na.”

21 Bɔxɔn xuruxurunma se saxan bun, han naanin a mi tiyɛ naxan bun.

22 E tan ni i ra: Konyin na findi mangan na, kɔmɔn na lugo donseen na,

23 ɲaxalan naɲaxuxin na futu, e nun konyi gilɛn na a kanna kɛɛn tongo.

24 Sube naanin xurun bɔxɔn ma koni e tan nan fekolonna sɔtɔxi:

25 Dondonle fanga mi na, koni e e donseen namarama a waxatini.

26 Fanye ra siine sɛnbɛ mi na, koni e sodene rafalaxi gɛmɛne nin.

27 Manga mi tuguminne xun na, koni e birin minima e gali yɛ ma.

28 Dangene suxɛ nɛn yiin na, koni e toma manga banxine kui.

29 Se saxan na naxanye rayabu, han naanin naxanye sigati kiin tofan.

30 Yatana, susulaan subene tagi, naxan mi a gima muxu yo bun,

31 donton kanbaxina, hanma kɔtɔna, e nun mangana a ganli.

32 Xa i bata i yɛtɛ yigbo xaxilitareyani, xa i bata kɔtɛni tɔn, nayi, i dɛɛn suxu.

33 Amasɔtɔ muxun na nɔnɔn naxi, na nan findin fɛnɛn na, i na muxun ɲɔɛɛn din, wunla nan minima, i mɔn na xɔlɔn nakeli, na raɲanma yɛngɛn nan ma.